فوایدکارگذاران لایق

1. وارسته شدن کارهای مردم بواسطه کارگذاران لایق وشایسته .

   وارسته شدن وروبراه شدن امورمردم یکی ازوظایف اساسی حاکم ورهبرجامعه است اگرکارها وامورمردم به نیکوترین وجه خودش انجام داده نشود،نشاندهنده این است که کارگذاران وسیاستمدا را ن  جامعه، به وظایف ومسؤلیت شان رسیدگی وعمل نکرده اند. امام علی(ع) وقت بعنوان یک حاکم اسلامی،به حق غصب شده خودش(رهبری مردم ) می رسد،ده هاکارگذارناکارآمدراازوظیفه

.....................................................................................................................................

(1) شرح غررالحکم ودورالحکم ،ج 1،ص 18 1360 محمدخوانساری .

(2) نهج البلاغه ،نامه 53.

(3) سیره سیاسی امام علی نقل ازنظام الحکم والاداراة فی الاسلام ص 301.

شان برکنارکرده وبه وظایف که توان انجام آنهاراداشتند،توظیف میکنداین عملکردعلی دریک نظام سیاسی ،برای رشدوتوسعه سیاسی نقش اساسی داردبدین معناکه وقت افرادازعهده یک کاری برآمده نتوانست،ولوشخصیت والای داشته باشد،بایدازکاربرکنارشودبرای اینکه مصلحت عامه

مقدم است برمنافع شخصی وفردی.ازطرف دیگراگرشخص معزول، توانائی کاری دردیگربخشها راداردبایدبه همان بخشهاتوظیف گرددبرای اینکه هم ابرووعرض وی حفظ شودوهم درطول مدت

کارگذاری خودش کسب تجربه کند.این حرکت ورفتارعلی عین عدالت ویگانه راه رسیدن جامعه به عدالت است درطول مدت حکومتداری وسیاستگذاری علی،چنین رفتارهای عدالت خواهانه،زیاد ، دیده شده نمونه بارزاین کارحضرت علی نامه ای است به یارباوفایش محمدبن ابی بکربعدازعزل وی ازفرمانداری مصروفرستادن مالک اشتررابه جای وی،برای دلجوئی اوچنین نامه نوشته میکند (به من خبرداده اندکه ازفرستادن مالک اشتربه سوی محل فرمانداری ات،ناراحت شده ای،این کار رابه دلیل کندشدن وسهل انگاری ات یاانتظارکوشش بیشترتو،انجام ندادم ،اگرتوراازفرمانداری مصرعزل کردم ،فرماندارجائی قراردادم که اداره آنجاه برتوآسانتروحکومت تودرآن سامان خوش تراست «1»)

   این برنامه هاوشیوه حکومتداری حضرت علی واقعابعنوان نمونه والگواست برای انسانهای سیاستمدار،درامررهبری وکارگذاری ونحوه برخوردورفتاریک رهبرنسبت به زیردستان خودش دراین نامه حضرت اگردقت شود،هم شایسته سالاری رعایت شده وهم به عرض وآبروی شخص عزل شده احترام گذاشته شده وهم دلجوئی صورت گرفته است و هم می خواهدازتجربیات گذشته شخص معزول درکارهای دیگراستفاده شود.این است شیوه تحکیم عدالت دربین جامعه واین است توسعه سیاسی درجامعه بشری .

   انتخاب افرادلایق وشایسته درادارات ویابه تعبیربهتر،سپردن کاربه اهلش باعث پیروزی افراد وجامعه میگردد.

2. دومین فایده استخدام افرادلایق وشایسته،رشدوترقی فکری،فرهنگی،سیاسی واجتماعی است . اگردریک نظام سیاسی افرادلایق وشایسته ومتخصص دررشته کاری استخدام شود،باعث رشدوبالندگی استعدادهای جوانا ومحصلین آن جامعه می گردد.ازطرف دیگراعتمادبه نفس،که نقش اساسی دررشدوبالندگی جامعه ازلحاظ علمی،فرهنگی وسیاسی دارد،درصورتی برای جامعه پیدا می شودکه درامررهبری شایسته سالاری دربین مردم رایج گرددودرجای واسطه بازیهاوتقدم روابط برضوابط لیاقت پروری،شایسته سالاری وتقدم ضوابط برروابط،حاکم گرددکه درنتیجه باعث پیاده شدن عدل وعدالت دربین جامعه میگردد.

  ازطرف دیگراگرواقعاافرادلایق وشایسته بامعیارهای شایستگی بکارگماشته شود،باعث رشدو بالندگی خاصی درامراداره جامعه وپیش رفت سیاسی درجامعه انسانی خواهدشدبخاطراینکه برای اداره یک مدیریت ،یک مدیرکارآمدوکارفهم ومتعهدباعث رشدوترقی ان اداره وسبب تکامل سیاسی درجامعه بشری است واگرقضیه برعکس شددیگرازرشدوبالندگی سیاسی خبری نیست بلکه سیرقهقرائی سیاسی درآن جامعه پیش خواهدآمدونام آن مردم وجامعه درعرصه سیاسی به مزبله دان تاریخ انداخته خواهدشدهمانطوریکه حکومتهای عباسی واموی باعث عقب ماندگی جهان اسلام گردیده وتاامروزثمره اش راجامعه اسلامی می چشد.

 

............................................................................................................................................................................................................................

(1) نهج البلاغه،نامه 34

ورشد اجتماعی بر این که وقتی حکام کشور ها و کار گزاران لایق بحال بر سر کار آمد نتیجه اش رشد و ترقی اجتماعی است و پیشرفت و ترقی مردم و ساکنین آن مرز و بوم. نیز اگر قضیه بر عکس شد دیگر باید مردم و ملت آن سرزمین مظلوم و محروم و فقیر از هر لحاظ در طول قرن ها باید باقی باشد و می ماند مگر این که در امر رهبری آن مردم و ملت فکر شود وتغیرات لازم پیش آید و انسان های لایق، شایسته و متخصص به کار گمارده شود.

3. سومین فایده تامین امنیت و حفظ جان و عرض وآبروی مردم در آن سرزمین.

 واقعا در زندگی انسان چیزی که از اهمیت بالای برخوردار است امنیت است اگر جامعه امن باشد رشد و بالندگی همه جانبه در عرصه های گوناگون به دست خواهد آمد اگر جامعه امن نبود دیگر ترقی و تکامل نیست بلکه حیات و زندگی انسان در خطر بوده  وبا عث ویرانی فکری خواهد شد پس در زندگی انسان امنیت در جامعه حرف اول را دارد و از اهمیت اولیه برخوردار می باشد. امنیت همگانی در جامعه تحقق پیدا نخواهد کرد مگر با زعامت قوی و رهبری سالم و به کا ر گماشتن افراد لایق و متخصص تجربه دیده در امور امنیتی و سیاسی.

      اگر افراد لایق به قدرت سیاسی و امور امنیتی دست پیدا کرد دیگر جان مردم درخطر نیست عزت و آبروی افراد به چالش کشیده نمی شود و این باعث عزت و عظمت یک جامعه و ملت خواهد شد. بنائا یک امر ضروری است که افراد لایق و شایسته به کارگماشته شود از هر طریق که می شود چه با انتخاب مردم و یا صورت های دیگر. البته انتخاب اشخاص لایق و شایسته فواید زیاد دارد که به طور خلاصه نکته های اساسی آن را متذکر شدیم و این امورات است که حضرت علی {ع} حاضر می شود حکومت خویش به اثر بر کنار ساختن افراد نا لایق و استفاده جو تضعیف شود ولی دست نا بخردان که نا لایق است گرفته شود. حاضر است جنگ های زیاد را متحمل شود ولی استفاده جوهای قدرت را و کار گزاران نا متعهد را بگیرد. حتی جلو نزدیک ترین فرد خانواده اش را از امر قدرت و حکومت خودش که میخواست سو استفاده کند بگیرد. این ترویج عدالت است و زمینه ساز رسیدن به عدالت حتی حضرت علی  (ع) حاضر می شود جانش را از دست بدهد بخاطر احیای عدالت و زمینه ساز رسیدن به عدالت استخدام افراد لایق به رهبری و کارگزاری و برکناری وعزل انسانهای سود جو است. در مورد زیان و مضرات بکار گماشتن افراد نا لایق و نا بخرد هم دانسته شد ولی به طور خلاصه سخن امام علی (ع) در این مورد بیان می داریم که می فرماید: هرگاه افراد پست حاکم شوند فضلای زمان هلاک می گردند.1

      اگر دریک جامعه افراد لایق و فاضل هلاک شود واقعا خیلی خطر ناک است حضرت علی(ع) نگفته است که نا بود می شوند و یا می میرند بلکه گفته هلاک می شوند که به مراتب از نابودی و مردن ویران کننده تر است و وحشتناک تر.

      پس در کل از دیدگاه امام علی(ع) رسیدن به عدالت که یک هدف اساسی است در زندگی انسانی و یک اصل جامعه ساز است، ایجاد یک حکومت است و ایجاد نظام سیاسی خودش وسیله است برای رسیدن به هدف و خود این وسیله باید پایه هایش بر اساس اصل عدالت سازگاری داشته باشد تا به صورت یک امر مقدس تبارز کرده وبه هدف مقدس منتهی شود. ودیگر از اصول نظام سیاسی بکار گماشتن افراد لایق و شایسته و با تجربه و متعهد و کاردان می باشد. اگر افراد نا لایق به کار گرفته نشود واین اصل اساسی رعایت نشود نظام سیاسی که واقعا پاسخگوی مسایل زندگی مردم باشد نخواهد بود به عدالت نخواهد رسید.

......................................................................................................................................................................................................................................................

(1) توسعه سیاسی از دیدگاه امام علی (ع)، ص 30، نقل از عبدالکریم بن محمد بن یحی قزوینی، بقا وزوال دولت، ص 131.