حقوق تخلفات اطفال/ مقررات بین المللی
مقررات بین المللی درمورد پیش گیری ازین جرم [1] :
1.کاهش فلم های مبتذل ازرسانه های جمعی ؛ 2.پرهیزازهرزه نگاری : یعنی نشان دادن تصویر اشیای قبیحه ؛ 3.کاهش نمایش تحقیرآمیزکودکان وروابط بین افراد . جرایم مرتبط با فحشا : 1.بهره برداری جنسی ازاطفال : معاهده حقوق کودک سازمان ملل متحد تعریف نموده : سوء استفاده جنسی عبارتست ازهرگونه فعالیت جنسی باشخصی که یا راضی به این کارنباشد ویا رضایت او قانونا معتبرنباشد. 2.توریسم جنسی (گردشگری جنسی) : تعریف : توریسم جنسی بطورکلی عبارتست از سوء استفاده جنسی ازکودکان توسط مسافران ، جهان گردان وبازرگانان ازداخل ویا خارج ازمنظقه . 3.هرزه نگاری (پورونگرافی) تصویرصورقبیحه شامل عکس ، فلم ونامه نگاری مستهجن ؛ رشدبازارجهانی هرزه نگاری کودکان ازطریق مجلات، کتابها ، انترنت وماهواره ، کمیته حقوق کودک را وادار نمود که آن را جرم تلقی وبه کشورهای عضو توصیه نمود که اقداماتی برای پیشگیری ازآن به عمل اورند . 4.همجنس بازی : امروزه هرچند دردنیای غرب که آلودگی جنسی فوق العاده زیاد است این گونه زشتی ها مورد تنفرنیست وحتی کشورانگلستان با کمال وقاحت وبی شرمی این موضوع را قانونمند کرده است ، اما شیوع این گونه ناهنجاری ها ، هرگزازقباحت وزشتی آن نمی کاهد ومفاسد اخلاقی ، روانی واجتماعی بسیاری درپی دارد. به همین دلیل است که نظام حقوقی اسلام ، واندیشمندان منصف ، همجنس گرایی را تحریم وممنوع کرده است . فلسفه تحریم همجنس گرایی : ü بیماری روانی ؛ 1. گرفتارضعف جنسی شدید ؛ وبیماری روانی پیمامدهای ذیل را دارد: 2. بیگانگی ازخویشتن وجامعه؛ 3. ازدست دادنقدرت اراده . ü قطع نسل بشری ؛ ü گسترش فساد وبی بندوباری ؛ عوامل همجنس بازی : · کمی محبت درخانواده ؛ · بیکاری ؛ · بی سرپرستی ؛ · اعتیاد به موادمخدر ؛ · دوستان نا باب . بحث اول - زنا : نکات درمورد زنا : 1.ممنوعیت وحرمت زنا تقریبا درتمام ادیان بیان شده واساسا حرمت زنا یک فرایند عقلی است 2.سازمان بهداشت جهانی نیز، به شیوع این عمل ننگین هشدارداده است عوامل فعل شنیع زنا : ? زیاده روی درمحبت (درزنای با محارم) ? اعتیادبه مشروبات الکولی ? کمبودی واختلال روانی ? تلقین پنداری وشخصیت متزلزل ب) ایرادضرب جرح عمدی : بخش دوم جرایم علیه اشخاص (بخش اول جرایم جنسی بود که قبلا بحث گردید) ، ایراد ضرب وجرح عمدی است . عوامل ایرادضرب وجرح : 1. اغلب نوجوانان دراین سن زود رنج وپرخاشگر اند (از16 تا 20 سالگی ) 2. دراوج بلوغ وبحران های جوانی قرار دارند ؛ ج) قتل ؛ سومین نوع ازجرایم علیه اشخاص : انگیزه قتل : Ø خشم وغضب شدید ؛ لذا درحال خشم نبایداقدام ، تصمیم گیری ، تنبیه ، مجازات وامری صادرکرد. Ø حس انتقام جویی ؛ ممکن است طفلی به جهت انتقام گیری اقدام به قتل کند. Ø دفاع ازخویشتن ؛ ممکن کسی به طفلی حمله کند ووی بجهت دفاع ازخود شخص مهاجم را به قتل برساند . Ø براثرضرب وجرح . فصل سوم – جرایم علیه امنیت وآسایش عمومی[2] جرایم علیه امنیت وآسایش عمومی براساس مقررات بی جینگ قر ار ذیل است : 1.اعتیاد به مواد مخدر : تعریف معتاد : معتادکسی است که دراثر استعمال مکرر ومداوم مواد مخدر، متکی به مواد مخدر ویا سایر مواد بوده ودارای مشخصات چهارگانه ذیل است : Ø دراثرمصرف مکرر مواد عادت روانی دروی ایجاد شده وترغیب به مواد گردد Ø مواد مصرفی رو به افزایش باشد Ø دراثرقطع مواد ، علائم خاصی دروی ظاهر گردد . Ø اعتیاد به مواد برای فرد وجامعه زیان آور باشد . عوامل اعتیاد : اعتیاد به مواد مخدردرسالهای اخیربه دلیل آسیب پذیری که دارد به یک بحران بین المللی تبدیل شده است لذا معاهده حقوق کودک چنین مقررمیدارد :« کشورهای طرف معاهده باید تمامی اقدامات لازم را برای حمایت ازکودکان دربرابر استفاده غیرقانونی ازمواد مخدر ویا مواد محرک بکاربندد واین اقدامات عبارتنداز : اقدامات قانونی ، اجرایی ، اجتماعی وآموزشی » ü علل جسمی : مثل ژن ، وضعیت سنی و... ü اختلالات روانی ü علل اجتماعی (وضع محیط ، خانواده ناسازگار، معاشرت با معتادین، دست رسی آسان به مواد مخدر، عدم امکانات تفریحی و...) . ü علل اقتصادی ، ü محیط جغرافیایی ، ü عامل سیاسی . 2.قاچاق مواد مخدر: این جرم یکی ازجرایم بین المللی است ودربسیاری ازموارد توسط اطفال ارتکاب می یابد . عوامل قاچاق مواد مخدر: ? فقر : ممکن است طفلی بخاطرفقردست به قاچاق موادمخدربزند ؛ ? مهاجرت اطفال ازقریه جات به شهر ها ؛ ? پناهندگی اتباع بیگانه درکشورهای دیگر . 3.ولگردی : به افرادی ولگرد گفته می شود که خانه را ترک کرده ودرکوچه ها ، زیرپل ها وخرابه ها به سر می برند وشغل خاص ومعینی ندارند . آمارافراد ولگرد درکشورهای مختلف : اول- درهندوراس دوملیون نفر اند دوم- دربرازیل هفت ملیون سوم- درگواتمالا سیتی پنج ملیون چهارم- درافغانستا آمارمشخصی وجود ندارد اما بنا برآمار یونسیف درحدود شش ونیم ملیون کودک درمعرض خطر قرار دارد. بگفته روان شناسان ازجمله پروفیسور « باتا ویا»، بین ولگردی وتکرارجرم رابطه مستقیمی برقراراست وتقریبا هشتادفیصدبزهکاران جوان که مرتکب تکرارجرم شده اند ، از ابتداء ازولگردی شروع کرده اند افراد ولگرد برای ادامه حیات مرتکب جرایم مختلف ازجمله تن فروشی وجرم سرقت می شوند . عوامل ولگردی : ² بدرفتاری والدین ؛ ² مهاجرت های دسته جمعی ازاطراف به شهرهای بزرگ ؛ ² افزایش هزینه های زندگی ؛ ² بروز جنگ واختشاشات داخلی ؛ ² عوامل طبیعی (سیل ، زلزله و... ) 4.تکدی گری (گدایی) : درکشورفرانسه گدایی جرم پنداشته می شود ومجازات آن ازسه الی شش ماه حبس است . عوامل تکدی گری(گدایی) : Ø رشدجمعیت ؛ Ø کمبود مسکن ؛ Ø فقروبیکاری ؛ Ø عدم امکانات تحصیلی ؛ Ø بی تفاوتی والدین نسبت به تعلیم وتربیه فرزند ؛ Ø جنگ ونا امنی . عوامل کلی بزهکاری اطفال 1. خانواده : ویژگیهای خانواده بزه پرور : · ترویج بی بند و باری و میگساری ؛ · خانواده های آشفته ؛ · خانواده های که نظارت بر رفتار اطفال خود ندارند ؛ · خانواده های خشین و سخت گیر ؛ · بالا بودن سن والدین ( والدین که سن شان بالا است نمیخواهند با فرزندان طبق نیازهای آنها عمل کند . )؛ · عقب ماندگی و بیسوادی والدین . 2. عوامل اجتماعی : · فقر و بیکاری ؛ · ناامنی و بحران ؛ · طبقات اجتماعی مختلف ؛ · عدم رسیدگی سریع و عادلانه دستگاه قضایی ( اگر شخصی جرم مرتکب میشود اگر دستگاه قضایی با صورت وارد عمل نشود مجرمین بیشتر میشود و قربانیان جرم هم بیشتر میشود . ) · نبود امکانات تفریحی · وضعیت محیط و فضایی آلوده 3. عوامل روانشناختی : · عقب ماندگان ذهنی · خلق و خویی پرخاشگرانه · عزت نفس پائین ( ۷۵٪ مجرمین ۱۸ الی ۲۵ ساله در امریکا کسانی هستند تشکیل میدهد که به مرض روانی گرفتار هستند . ) راهکارهای پیشگیری ازبزهکاری طفل: 1-پیشگیری اصلاحی : عبارتست از اتخاذ مجموعه تدابیر و اقدامات که برای تربیت ، اصلاح ، ارتقای سطح فکری و توانمند سازی افراد جامعه ضروری است . روش های پیشگیری اصلاحی : ü سامان دهی امور خانواده : · حفظ شخصیت فرزندان ( مثل احترام به نظریه های آنان) · اصلاح معایب به صورت غیر مستقیم · مشورت با فرزندان · ابراز محبت · تأمین نیازهای مادی و روحی آنان ü افزایش سطح آگای جامعه از روش های مختلف ( از طریق مجلات ، رادیو ، تلویزیون ) ü احداث کانون های اصلاح و تربیت و تأسیس فضای سبز ، پارک ü توزیع امکانات زندگی به طور عادلانه ü مراقبت از اطفال حتی پیش از تولد ü سامان دهی مدارس و محل تربیت و تعلیم اطفال ( از جمله برنامه های میتوان برای سامان دهی مدارس پیشنهاد نمود موارد ذیل است : · ایجاد مشاوران بین خانه و مدرسه · ایجاد کلاس های تقویتی برای جلوگیری از شکست تحصیلی دانش آموزان که مشکل یادگیری دارند و یا به دلایل از کلاس ها عقب مانده اند . · شناسایی و توجه به کودکان در معرض خطر به ویژه به کودکان ا ز والدین شان جدا شده اند . · حمایت از کودکان ترد شده و رانده شده یا کودکان که خانواده های به توجه و بد اخلاق دارند . · آموزش معلمان و تجدید نظر در برنامه ها و محتوای دروس . · ایجاد برنامه ها مدریتی و انظباطی در مدرسه ، نظیر بازرسی الکترونیکی که از بروز جرم و توزیع مواد مخدر پیش گیری میکند . · تقویت عزت نفس دانش آموزان و آموزش فنون مقامت در برابر فشار هم سالان . · افزایش آگاهی دانش آموزان در زمینه خطر مصرف مواد مخدر و ارتکاب جرایم . 2-پیش گیری وضعی : عبارت است از اتخاذ اقدامات و تدابیر که فرصت مجرمانه را از مجرم با انگیزه سلب نماید . روش های پیشگیری وضعی : ü نظارت و کنترول بر مجرم ( در اسلام همان امر بالمعروف و نهی از منکر است ) ü حمایت از افراد بزه دیده ( از قربانیان جرم که آسیب دیده حمایت شود ) : · رسیدگی سریع و عادلانه · ارائه خدمات مناسب جسمی و روحی · تشویق افراد بزه دیده به شکایت · حفظ هویت بزه دیده · تشکیل دادگاه خاص اطفال · ایجاد محیط امن برای افراد جامعه ü کنترول ابزار جرم و دوری از محیط های جرم خیز ? منع مواد مخدر ? منع سلاح غیرقانونی ? منع از فلم های متبذیل ? و... ü محافظت از آماج جرم : · نگهداری اموال در حرز · چراغانی نمودن محله های خلوت و تاریک · نصب دزدگیر · نصب دوربین ها مداربسته · گشت وگذار پولیس 3.پیشگیری کیفری : پیش گیری عبارتست ازمجموعه قواعد مقررات کیفری که متناسب با جرایم وضع وبه تصویب رسیده است ودرواقع نقشی ضمانت های اجرایی قوانین وحقوق که روابط اجتماعی افراد را تنظیم می کند , به عهده دارد . ضرورت پیشگیری : برای ضرورت پیشگیر از دوجهت می توان استدلال کرد : ? تدریجی بودن روش های پیشگیری اصلاحی ووضعی ? برخی ازافراد چنان جسوروهتاک می باشد که با برنامه های اصلاحی ووضعی نمی توان از جرایم آنان , جلوگیری نمود؛ لذا تنها راه حل برای پیشگیری ازجرایم این گونه افراد , پیشگیری کیفری است . تدابیرپیش گیرانه دراسناد سازمان ملل متحد : دراین بخش می خواهیم بررسی کنیم که مقررات سازمان ملل درمورد جلو گیری از تخلفات اطفال چه تدابیری را مدنظرگرفته اند . اول- مراجع رسیدگی کننده به تخلفات اطفال : که درمجموع سه مرجع برای رسیدگی به تخلفات اطفال پیش بینی شده است : الف) محکمه خاص اطفال پیرامون این مرجع مباحث ذیل قابل طرح است : 1.اهمیت محکمه خاص اطفال : ? تاسیس محکمه ویژه اطفال یکی از شاخصه های توسعه می باشد . ? تاکید کنوانسیون حقوق کودک برتشکیل محکمه خاص . توضیح : امروزه شماری ازکودکان درکشورهای مختلف به دلیل تخلفات چون قتل، سرقت، ولگردی وغیره ، توسط پولیس دستگیرمی شوند وبه مراجع قضایی اطفال سپرده می شوند , دراین بخش سعی برآنست که به تشکیلات قضایی اطفال وشیوه محاکمه کیفری اطفال دراسناد سازمان ملل، اشاره ای داشته باشیم ومراحل دادرسی کیفری اطفال را درزمان پیش ازمحاکمه , ضمن محاکمه ومرحله صدورحکم , مورد بحث وبررسی قراردهیم ؛ چرا که ازنظراسناد سازمان ملل متحد(مقررات بیجینگ) تشکیلات قضایی اطفال نشان دهنده توسعه ورشد یک کشوربه حساب آمده وجزو جدا ناپذیراز فرایند پیشرفت ملی است , ازین رو سازمان قضایی اطفال باید به نحو منظم , توسعه یافته وبایک برنامه هماهنگ به پیش برود. معاهده حقوق کودک درشماره 3 و 40 مقررمیدارد : دولت های عضو درصدد ایجاد قوانین، مقررات، مراجع ونهادهای خاص برخواهند آمد که کاربرد آنها درمورد کودکانی است که درمعرض سوء ظن، اتهام یا محکومیت ناشی ازنقض قوانین کیفری قرار می گیرند . 2.هدف ازتشکیل محکمه خاص اطفال : Ø شناسایی علل بزهکاری اطفال ؛ Ø بکارگیری روشهای اصلاحی برای تربیت اطفال ؛ Ø پیشگیری ازجرایم وتخلفات اطفال . قانون گذارافغانستان درماده 26 و 17 قانون رسیدگی به تخلفات به هدف تشکیل محکمه ویژه اطفال اشاره نموده است . 3.تفاوت محکمه اطفال با محکمه بزرگسالان: ² قاضی طفل ، درهنگام صدوررأی نظریه کارشناسان غیرقضایی را نیزدرنظر گیرد . ² قاضی اطفال باید علاوه بردانش حقوقی برعلوم جامعه شناسی , روان شناسی وتربیت , آگاهی داشته باشد . ² هدف واقعی درمحاکمه طفل , اصلاح وتربیت وی است تا مجازات وعقاب او توضیح : دردادگاه کیفری بزرگسالان تمام تلاش قضات , جمع آوری دلایل وبررسی عناصرتشکیل دهنده جرم , اثبات ویا نفی اتهام وارده است وبه ندرت از وجود کارشناسان غیرقضایی استفاده می شود , اما درمورد اطفال بزهکار , قاضی محکمه با همکاری پزشکان , روان شناسان , جامعه شناسان ومددکاران اجتماعی برای شخصیت طفل واتخاذ روشهای اصلاحی , تربیتی تصمیمات لازمی را اتخاذ نموده وبکارمی بندد که هدف واقعی ازین تدابیرواقدامات , اصلاح طفل بزهکار است , قانون گذارافغانستان نیزدربند 3 ازماده 26 قانون رسیدگی به تخلفات اطفال درافغانستان ، به بررسی ازتفاوت های دستگاه قضایی اطفال با محکمه بزرگسالان , اشاره نموده است . 4.نحوه انتخاب قاضی محکمه طفل وشرایط آن : اول- اطلاع قاضی اطفال ازاموراجتماعی , فرهنگی و.. دوم- فراگرفتن درس بزهکاری طفل (براساس رهنمود مجمع بین المللی قضات اطفال1970 شهرژنو) سوم- سپری نمودن دوره کارآموزی درمحکمه اختصاصی اطفال (شعبه دوم مجع بین المللی قضات اطفال 1974 م آکسفورد) . یعنی علاوه براینکه استاژقضایی رسیدگی به تخلفات اطفال را سپری نموده است باید دوره عملی را نیزدرمحکمه اختصاصی اطفال سپری کرده باشد . 5.تکالیف قاضی اطفال : ü سامان دهی ونظارت برکانون های اصلاح وتربیت اطفال : یعنی قاضی موظف است که برمراکزاصلاح وتربیت اصلاح نظارت داشته وحتی می تواند پیشنهاد تعدیل قوانین تخلفات اطفال را به مراجع ü درصورت حکم به تحدید آزادی طفل , حق ولایت اولیای طفل وروابط عاطفی , آنان را محفوظ نگهدارد. ü تصمیمات قاضی اطفال ، درمورد محدودیت آزادی آنان ویا قیمومیت وسر پرستی برپایه تحقیقات طب عدلی وروان شناسان اجتماعی ، استوارباشد. اختیارات قاضی محکمه اطفال : 1. پشنهاد دست گیری طفل ؛ 2. تحقیق وبازجویی ازطفل ؛ 3. بررسی مدارک دوسیه برای رسیدگی به جرم طفل ؛ 4. مصادره اموال ؛ قاضی می تواند اموال که به طفل ازطریق ارث ویا هبه ویا اسباب دیگر رسیده است ، مصادره نماید . 5. حق تجدید نظر ؛ 6. تصمیم گیری درمورد بازداشت طفل پیش از محاکمه (توقیف احتیاطی) 7. تصمیم گیری درمورد حکم ومجازات طفل متناسب باجرایم : قانونگذار افغانستان نیزدرمواد 33 و35 قانون رسیدگی به تخلفات درافغانستان به برخی از صلاحیت ها واختیارات قاضی محکمه اطفال ، اشاره نموده است ، بخصوص صلاحیت ها واختیارات قاضی ویژه اطفال درمورد صدور حکم مجازات طفل بصورت شفاف وروشن تبیین شده است . [1] ماده 19 و 34 معاهده حقوق کودک سازمان ملل متحد [2] . باوجودیکه تمام جرایم اعم ازجرایم علیه اموال ومالکیت وجرایم علیه اشخاص ، تحت عنوان جرایم علیه امنیت وآسایش عمومی قرار می گیرد یعنی هریکی ازجرایم باعث اختلال ونظم وآسایش عمومی می شود ولی دسته بندی جرایم به این سه بخش بدو دلیل انجام شده است : الف) بخاطراینکه بقیه جرایم بطورمستقیم مخل نظم ، امنیت وآسایش عمومی نیست ولی جرایم علیه امنیت مستقیما باعث اختلال نظم ، امنیت وآسایش جامعه می گردد . ب) بخاطراهمیت بیشتر جرایم علیه امنیت وآسایش عمومی .
1.کاهش فلم های مبتذل ازرسانه های جمعی ؛ 2.پرهیزازهرزه نگاری : یعنی نشان دادن تصویر اشیای قبیحه ؛ 3.کاهش نمایش تحقیرآمیزکودکان وروابط بین افراد . جرایم مرتبط با فحشا : 1.بهره برداری جنسی ازاطفال : معاهده حقوق کودک سازمان ملل متحد تعریف نموده : سوء استفاده جنسی عبارتست ازهرگونه فعالیت جنسی باشخصی که یا راضی به این کارنباشد ویا رضایت او قانونا معتبرنباشد. 2.توریسم جنسی (گردشگری جنسی) : تعریف : توریسم جنسی بطورکلی عبارتست از سوء استفاده جنسی ازکودکان توسط مسافران ، جهان گردان وبازرگانان ازداخل ویا خارج ازمنظقه . 3.هرزه نگاری (پورونگرافی) تصویرصورقبیحه شامل عکس ، فلم ونامه نگاری مستهجن ؛ رشدبازارجهانی هرزه نگاری کودکان ازطریق مجلات، کتابها ، انترنت وماهواره ، کمیته حقوق کودک را وادار نمود که آن را جرم تلقی وبه کشورهای عضو توصیه نمود که اقداماتی برای پیشگیری ازآن به عمل اورند . 4.همجنس بازی : امروزه هرچند دردنیای غرب که آلودگی جنسی فوق العاده زیاد است این گونه زشتی ها مورد تنفرنیست وحتی کشورانگلستان با کمال وقاحت وبی شرمی این موضوع را قانونمند کرده است ، اما شیوع این گونه ناهنجاری ها ، هرگزازقباحت وزشتی آن نمی کاهد ومفاسد اخلاقی ، روانی واجتماعی بسیاری درپی دارد. به همین دلیل است که نظام حقوقی اسلام ، واندیشمندان منصف ، همجنس گرایی را تحریم وممنوع کرده است . فلسفه تحریم همجنس گرایی : ü بیماری روانی ؛ 1. گرفتارضعف جنسی شدید ؛ وبیماری روانی پیمامدهای ذیل را دارد: 2. بیگانگی ازخویشتن وجامعه؛ 3. ازدست دادنقدرت اراده . ü قطع نسل بشری ؛ ü گسترش فساد وبی بندوباری ؛ عوامل همجنس بازی : · کمی محبت درخانواده ؛ · بیکاری ؛ · بی سرپرستی ؛ · اعتیاد به موادمخدر ؛ · دوستان نا باب . بحث اول - زنا : نکات درمورد زنا : 1.ممنوعیت وحرمت زنا تقریبا درتمام ادیان بیان شده واساسا حرمت زنا یک فرایند عقلی است 2.سازمان بهداشت جهانی نیز، به شیوع این عمل ننگین هشدارداده است عوامل فعل شنیع زنا : ? زیاده روی درمحبت (درزنای با محارم) ? اعتیادبه مشروبات الکولی ? کمبودی واختلال روانی ? تلقین پنداری وشخصیت متزلزل ب) ایرادضرب جرح عمدی : بخش دوم جرایم علیه اشخاص (بخش اول جرایم جنسی بود که قبلا بحث گردید) ، ایراد ضرب وجرح عمدی است . عوامل ایرادضرب وجرح : 1. اغلب نوجوانان دراین سن زود رنج وپرخاشگر اند (از16 تا 20 سالگی ) 2. دراوج بلوغ وبحران های جوانی قرار دارند ؛ ج) قتل ؛ سومین نوع ازجرایم علیه اشخاص : انگیزه قتل : Ø خشم وغضب شدید ؛ لذا درحال خشم نبایداقدام ، تصمیم گیری ، تنبیه ، مجازات وامری صادرکرد. Ø حس انتقام جویی ؛ ممکن است طفلی به جهت انتقام گیری اقدام به قتل کند. Ø دفاع ازخویشتن ؛ ممکن کسی به طفلی حمله کند ووی بجهت دفاع ازخود شخص مهاجم را به قتل برساند . Ø براثرضرب وجرح . فصل سوم – جرایم علیه امنیت وآسایش عمومی[2] جرایم علیه امنیت وآسایش عمومی براساس مقررات بی جینگ قر ار ذیل است : 1.اعتیاد به مواد مخدر : تعریف معتاد : معتادکسی است که دراثر استعمال مکرر ومداوم مواد مخدر، متکی به مواد مخدر ویا سایر مواد بوده ودارای مشخصات چهارگانه ذیل است : Ø دراثرمصرف مکرر مواد عادت روانی دروی ایجاد شده وترغیب به مواد گردد Ø مواد مصرفی رو به افزایش باشد Ø دراثرقطع مواد ، علائم خاصی دروی ظاهر گردد . Ø اعتیاد به مواد برای فرد وجامعه زیان آور باشد . عوامل اعتیاد : اعتیاد به مواد مخدردرسالهای اخیربه دلیل آسیب پذیری که دارد به یک بحران بین المللی تبدیل شده است لذا معاهده حقوق کودک چنین مقررمیدارد :« کشورهای طرف معاهده باید تمامی اقدامات لازم را برای حمایت ازکودکان دربرابر استفاده غیرقانونی ازمواد مخدر ویا مواد محرک بکاربندد واین اقدامات عبارتنداز : اقدامات قانونی ، اجرایی ، اجتماعی وآموزشی » ü علل جسمی : مثل ژن ، وضعیت سنی و... ü اختلالات روانی ü علل اجتماعی (وضع محیط ، خانواده ناسازگار، معاشرت با معتادین، دست رسی آسان به مواد مخدر، عدم امکانات تفریحی و...) . ü علل اقتصادی ، ü محیط جغرافیایی ، ü عامل سیاسی . 2.قاچاق مواد مخدر: این جرم یکی ازجرایم بین المللی است ودربسیاری ازموارد توسط اطفال ارتکاب می یابد . عوامل قاچاق مواد مخدر: ? فقر : ممکن است طفلی بخاطرفقردست به قاچاق موادمخدربزند ؛ ? مهاجرت اطفال ازقریه جات به شهر ها ؛ ? پناهندگی اتباع بیگانه درکشورهای دیگر . 3.ولگردی : به افرادی ولگرد گفته می شود که خانه را ترک کرده ودرکوچه ها ، زیرپل ها وخرابه ها به سر می برند وشغل خاص ومعینی ندارند . آمارافراد ولگرد درکشورهای مختلف : اول- درهندوراس دوملیون نفر اند دوم- دربرازیل هفت ملیون سوم- درگواتمالا سیتی پنج ملیون چهارم- درافغانستا آمارمشخصی وجود ندارد اما بنا برآمار یونسیف درحدود شش ونیم ملیون کودک درمعرض خطر قرار دارد. بگفته روان شناسان ازجمله پروفیسور « باتا ویا»، بین ولگردی وتکرارجرم رابطه مستقیمی برقراراست وتقریبا هشتادفیصدبزهکاران جوان که مرتکب تکرارجرم شده اند ، از ابتداء ازولگردی شروع کرده اند افراد ولگرد برای ادامه حیات مرتکب جرایم مختلف ازجمله تن فروشی وجرم سرقت می شوند . عوامل ولگردی : ² بدرفتاری والدین ؛ ² مهاجرت های دسته جمعی ازاطراف به شهرهای بزرگ ؛ ² افزایش هزینه های زندگی ؛ ² بروز جنگ واختشاشات داخلی ؛ ² عوامل طبیعی (سیل ، زلزله و... ) 4.تکدی گری (گدایی) : درکشورفرانسه گدایی جرم پنداشته می شود ومجازات آن ازسه الی شش ماه حبس است . عوامل تکدی گری(گدایی) : Ø رشدجمعیت ؛ Ø کمبود مسکن ؛ Ø فقروبیکاری ؛ Ø عدم امکانات تحصیلی ؛ Ø بی تفاوتی والدین نسبت به تعلیم وتربیه فرزند ؛ Ø جنگ ونا امنی . عوامل کلی بزهکاری اطفال 1. خانواده : ویژگیهای خانواده بزه پرور : · ترویج بی بند و باری و میگساری ؛ · خانواده های آشفته ؛ · خانواده های که نظارت بر رفتار اطفال خود ندارند ؛ · خانواده های خشین و سخت گیر ؛ · بالا بودن سن والدین ( والدین که سن شان بالا است نمیخواهند با فرزندان طبق نیازهای آنها عمل کند . )؛ · عقب ماندگی و بیسوادی والدین . 2. عوامل اجتماعی : · فقر و بیکاری ؛ · ناامنی و بحران ؛ · طبقات اجتماعی مختلف ؛ · عدم رسیدگی سریع و عادلانه دستگاه قضایی ( اگر شخصی جرم مرتکب میشود اگر دستگاه قضایی با صورت وارد عمل نشود مجرمین بیشتر میشود و قربانیان جرم هم بیشتر میشود . ) · نبود امکانات تفریحی · وضعیت محیط و فضایی آلوده 3. عوامل روانشناختی : · عقب ماندگان ذهنی · خلق و خویی پرخاشگرانه · عزت نفس پائین ( ۷۵٪ مجرمین ۱۸ الی ۲۵ ساله در امریکا کسانی هستند تشکیل میدهد که به مرض روانی گرفتار هستند . ) راهکارهای پیشگیری ازبزهکاری طفل: 1-پیشگیری اصلاحی : عبارتست از اتخاذ مجموعه تدابیر و اقدامات که برای تربیت ، اصلاح ، ارتقای سطح فکری و توانمند سازی افراد جامعه ضروری است . روش های پیشگیری اصلاحی : ü سامان دهی امور خانواده : · حفظ شخصیت فرزندان ( مثل احترام به نظریه های آنان) · اصلاح معایب به صورت غیر مستقیم · مشورت با فرزندان · ابراز محبت · تأمین نیازهای مادی و روحی آنان ü افزایش سطح آگای جامعه از روش های مختلف ( از طریق مجلات ، رادیو ، تلویزیون ) ü احداث کانون های اصلاح و تربیت و تأسیس فضای سبز ، پارک ü توزیع امکانات زندگی به طور عادلانه ü مراقبت از اطفال حتی پیش از تولد ü سامان دهی مدارس و محل تربیت و تعلیم اطفال ( از جمله برنامه های میتوان برای سامان دهی مدارس پیشنهاد نمود موارد ذیل است : · ایجاد مشاوران بین خانه و مدرسه · ایجاد کلاس های تقویتی برای جلوگیری از شکست تحصیلی دانش آموزان که مشکل یادگیری دارند و یا به دلایل از کلاس ها عقب مانده اند . · شناسایی و توجه به کودکان در معرض خطر به ویژه به کودکان ا ز والدین شان جدا شده اند . · حمایت از کودکان ترد شده و رانده شده یا کودکان که خانواده های به توجه و بد اخلاق دارند . · آموزش معلمان و تجدید نظر در برنامه ها و محتوای دروس . · ایجاد برنامه ها مدریتی و انظباطی در مدرسه ، نظیر بازرسی الکترونیکی که از بروز جرم و توزیع مواد مخدر پیش گیری میکند . · تقویت عزت نفس دانش آموزان و آموزش فنون مقامت در برابر فشار هم سالان . · افزایش آگاهی دانش آموزان در زمینه خطر مصرف مواد مخدر و ارتکاب جرایم . 2-پیش گیری وضعی : عبارت است از اتخاذ اقدامات و تدابیر که فرصت مجرمانه را از مجرم با انگیزه سلب نماید . روش های پیشگیری وضعی : ü نظارت و کنترول بر مجرم ( در اسلام همان امر بالمعروف و نهی از منکر است ) ü حمایت از افراد بزه دیده ( از قربانیان جرم که آسیب دیده حمایت شود ) : · رسیدگی سریع و عادلانه · ارائه خدمات مناسب جسمی و روحی · تشویق افراد بزه دیده به شکایت · حفظ هویت بزه دیده · تشکیل دادگاه خاص اطفال · ایجاد محیط امن برای افراد جامعه ü کنترول ابزار جرم و دوری از محیط های جرم خیز ? منع مواد مخدر ? منع سلاح غیرقانونی ? منع از فلم های متبذیل ? و... ü محافظت از آماج جرم : · نگهداری اموال در حرز · چراغانی نمودن محله های خلوت و تاریک · نصب دزدگیر · نصب دوربین ها مداربسته · گشت وگذار پولیس 3.پیشگیری کیفری : پیش گیری عبارتست ازمجموعه قواعد مقررات کیفری که متناسب با جرایم وضع وبه تصویب رسیده است ودرواقع نقشی ضمانت های اجرایی قوانین وحقوق که روابط اجتماعی افراد را تنظیم می کند , به عهده دارد . ضرورت پیشگیری : برای ضرورت پیشگیر از دوجهت می توان استدلال کرد : ? تدریجی بودن روش های پیشگیری اصلاحی ووضعی ? برخی ازافراد چنان جسوروهتاک می باشد که با برنامه های اصلاحی ووضعی نمی توان از جرایم آنان , جلوگیری نمود؛ لذا تنها راه حل برای پیشگیری ازجرایم این گونه افراد , پیشگیری کیفری است . تدابیرپیش گیرانه دراسناد سازمان ملل متحد : دراین بخش می خواهیم بررسی کنیم که مقررات سازمان ملل درمورد جلو گیری از تخلفات اطفال چه تدابیری را مدنظرگرفته اند . اول- مراجع رسیدگی کننده به تخلفات اطفال : که درمجموع سه مرجع برای رسیدگی به تخلفات اطفال پیش بینی شده است : الف) محکمه خاص اطفال پیرامون این مرجع مباحث ذیل قابل طرح است : 1.اهمیت محکمه خاص اطفال : ? تاسیس محکمه ویژه اطفال یکی از شاخصه های توسعه می باشد . ? تاکید کنوانسیون حقوق کودک برتشکیل محکمه خاص . توضیح : امروزه شماری ازکودکان درکشورهای مختلف به دلیل تخلفات چون قتل، سرقت، ولگردی وغیره ، توسط پولیس دستگیرمی شوند وبه مراجع قضایی اطفال سپرده می شوند , دراین بخش سعی برآنست که به تشکیلات قضایی اطفال وشیوه محاکمه کیفری اطفال دراسناد سازمان ملل، اشاره ای داشته باشیم ومراحل دادرسی کیفری اطفال را درزمان پیش ازمحاکمه , ضمن محاکمه ومرحله صدورحکم , مورد بحث وبررسی قراردهیم ؛ چرا که ازنظراسناد سازمان ملل متحد(مقررات بیجینگ) تشکیلات قضایی اطفال نشان دهنده توسعه ورشد یک کشوربه حساب آمده وجزو جدا ناپذیراز فرایند پیشرفت ملی است , ازین رو سازمان قضایی اطفال باید به نحو منظم , توسعه یافته وبایک برنامه هماهنگ به پیش برود. معاهده حقوق کودک درشماره 3 و 40 مقررمیدارد : دولت های عضو درصدد ایجاد قوانین، مقررات، مراجع ونهادهای خاص برخواهند آمد که کاربرد آنها درمورد کودکانی است که درمعرض سوء ظن، اتهام یا محکومیت ناشی ازنقض قوانین کیفری قرار می گیرند . 2.هدف ازتشکیل محکمه خاص اطفال : Ø شناسایی علل بزهکاری اطفال ؛ Ø بکارگیری روشهای اصلاحی برای تربیت اطفال ؛ Ø پیشگیری ازجرایم وتخلفات اطفال . قانون گذارافغانستان درماده 26 و 17 قانون رسیدگی به تخلفات به هدف تشکیل محکمه ویژه اطفال اشاره نموده است . 3.تفاوت محکمه اطفال با محکمه بزرگسالان: ² قاضی طفل ، درهنگام صدوررأی نظریه کارشناسان غیرقضایی را نیزدرنظر گیرد . ² قاضی اطفال باید علاوه بردانش حقوقی برعلوم جامعه شناسی , روان شناسی وتربیت , آگاهی داشته باشد . ² هدف واقعی درمحاکمه طفل , اصلاح وتربیت وی است تا مجازات وعقاب او توضیح : دردادگاه کیفری بزرگسالان تمام تلاش قضات , جمع آوری دلایل وبررسی عناصرتشکیل دهنده جرم , اثبات ویا نفی اتهام وارده است وبه ندرت از وجود کارشناسان غیرقضایی استفاده می شود , اما درمورد اطفال بزهکار , قاضی محکمه با همکاری پزشکان , روان شناسان , جامعه شناسان ومددکاران اجتماعی برای شخصیت طفل واتخاذ روشهای اصلاحی , تربیتی تصمیمات لازمی را اتخاذ نموده وبکارمی بندد که هدف واقعی ازین تدابیرواقدامات , اصلاح طفل بزهکار است , قانون گذارافغانستان نیزدربند 3 ازماده 26 قانون رسیدگی به تخلفات اطفال درافغانستان ، به بررسی ازتفاوت های دستگاه قضایی اطفال با محکمه بزرگسالان , اشاره نموده است . 4.نحوه انتخاب قاضی محکمه طفل وشرایط آن : اول- اطلاع قاضی اطفال ازاموراجتماعی , فرهنگی و.. دوم- فراگرفتن درس بزهکاری طفل (براساس رهنمود مجمع بین المللی قضات اطفال1970 شهرژنو) سوم- سپری نمودن دوره کارآموزی درمحکمه اختصاصی اطفال (شعبه دوم مجع بین المللی قضات اطفال 1974 م آکسفورد) . یعنی علاوه براینکه استاژقضایی رسیدگی به تخلفات اطفال را سپری نموده است باید دوره عملی را نیزدرمحکمه اختصاصی اطفال سپری کرده باشد . 5.تکالیف قاضی اطفال : ü سامان دهی ونظارت برکانون های اصلاح وتربیت اطفال : یعنی قاضی موظف است که برمراکزاصلاح وتربیت اصلاح نظارت داشته وحتی می تواند پیشنهاد تعدیل قوانین تخلفات اطفال را به مراجع ü درصورت حکم به تحدید آزادی طفل , حق ولایت اولیای طفل وروابط عاطفی , آنان را محفوظ نگهدارد. ü تصمیمات قاضی اطفال ، درمورد محدودیت آزادی آنان ویا قیمومیت وسر پرستی برپایه تحقیقات طب عدلی وروان شناسان اجتماعی ، استوارباشد. اختیارات قاضی محکمه اطفال : 1. پشنهاد دست گیری طفل ؛ 2. تحقیق وبازجویی ازطفل ؛ 3. بررسی مدارک دوسیه برای رسیدگی به جرم طفل ؛ 4. مصادره اموال ؛ قاضی می تواند اموال که به طفل ازطریق ارث ویا هبه ویا اسباب دیگر رسیده است ، مصادره نماید . 5. حق تجدید نظر ؛ 6. تصمیم گیری درمورد بازداشت طفل پیش از محاکمه (توقیف احتیاطی) 7. تصمیم گیری درمورد حکم ومجازات طفل متناسب باجرایم : قانونگذار افغانستان نیزدرمواد 33 و35 قانون رسیدگی به تخلفات درافغانستان به برخی از صلاحیت ها واختیارات قاضی محکمه اطفال ، اشاره نموده است ، بخصوص صلاحیت ها واختیارات قاضی ویژه اطفال درمورد صدور حکم مجازات طفل بصورت شفاف وروشن تبیین شده است . [1] ماده 19 و 34 معاهده حقوق کودک سازمان ملل متحد [2] . باوجودیکه تمام جرایم اعم ازجرایم علیه اموال ومالکیت وجرایم علیه اشخاص ، تحت عنوان جرایم علیه امنیت وآسایش عمومی قرار می گیرد یعنی هریکی ازجرایم باعث اختلال ونظم وآسایش عمومی می شود ولی دسته بندی جرایم به این سه بخش بدو دلیل انجام شده است : الف) بخاطراینکه بقیه جرایم بطورمستقیم مخل نظم ، امنیت وآسایش عمومی نیست ولی جرایم علیه امنیت مستقیما باعث اختلال نظم ، امنیت وآسایش جامعه می گردد . ب) بخاطراهمیت بیشتر جرایم علیه امنیت وآسایش عمومی .
+ نوشته شده در شنبه بیست و چهارم دی ۱۳۹۰ ساعت ۱۰:۵۹ ق.ظ توسط جان محمدبیانی
|