مزاری یک شمع عدالت خواه بود،

  صد حیف ، د شمنا ن عدا لت اورا خا موش کرد ند   

   هما نگونه ای که شمع  خود ش می سوزد ونا بود میگردد وبه اطرا فیا نش روشنا یی می بخشد ، مزاری نیز مانند شمع پرفروزان خودش تمام نا ملا یما ت زندگی ، رنجها ، زحمت ها ومشقت ها را به جان می خرید وتحمل میکرد اما تما م تلا ش وی در زمینه پیا ده شد ن عدالت اجتماعی ، اخوت اسلامی وو حد ت ملی بود شهید عبدالعلی مزاری کسی بود که هیچگاه به منفعت شخصی نیند یشید وتمام اند یشه های والای وی ، مبتی بر مصالح ملی وعمومی بود این ا ند یشه های والا اختصاص به زما ن رهبری آن رهبرمحبوب ندارد بلکه حتی دردوران کود کی ونو جوا نی نیزشهید مزاری اند یشه های وحد ت طلبی ، اخوت طلبی وعدالت طلبی را به سر می پروراند شهید مزاری بعد ازتولد درقریه نا نوایی چها ر کنت ولایت بلخ و سپری نمودن دوران طفولیت وارد مدرسه شد و درهمان دوره که دوره نوجوانی شهید مزاری بود ، ملا قا تی داشت با شهید سید اسماعیل بلخی درمدرسه که درقریه نا نوایی بود، این اولین ملا قات باعث شد که شهید مزاری با شهید سید اسماعیل بلخی تا سالهای زندگی شهید سید اسماعیل ملا قا ت های زیادی داشته با شد و این دو عدالت خواه زمان، پیرامون نجا ت مردم از استبد ا د ، ظا لمان دورا ن وبی عدالتی های موجود درا فغانستان صحبت میکرد ند وهمواره درفکر زمینه سازی برای تحقق عدالت اجتماعی میان ملیتها بود ند اما د رحقیقت دوره مبارزه  شهید مزاری ازدوران عسکری که ازسال 1348 ا لی 1350 درپکتیا سپری کردوبه تنبیه گاه عسکران سرکش ومتمرد معروف بود ، جدی تر شد مزاری بعد ازدوران عسکر ی برای پیش برد اهدا ف والایش که ازبین بردن ظلم واستبداد بود،مجددا به تحصیل پرداخت واحساس کرد مدارس محل پاسخ گو به روح تشنه ای اونیست ، ولذا رهسپار نجف اشرف شد بعد اززیا رت عتبا ت عالیا ت وبررسی اوضاع علمی وسیا سی حوزات عراق به ایران آمد وبا اقا مه درقم تا سال 1355 با جد یت وتلاش طی پنجسال دروس سطوح حوزه را به پا یان رسا نید پس ا زا تما م تحصیل درقم وسفر مجدد به عراق ود ید ار با شخصیتها ی مبارز علمی وسیا سی به ا یران برگشت ود رمرز ا یرا ن تو سط سا واگ (سازمان جاسوسی شاهنشاهی ایران ) دست گیر ودرزندان مورد شکنجه و تعقیب قرار گرفت چنا نچه خود آن رهبر درخا طرا تش میگو ید « روزی سیگا رروشنی را روی صورتم خاموش کرد ند به امید ا ینکه یک آخ بگو یم ولی برخلاف انتظارآنها  تا آخر، چشم در چشم آ نها دوخته وسا کت وصبو رما ند م تا شخصیت یک طلبه افغا نی را خرد نتوا نند ! این قضیه نشا ن دهنده صبر، شکیبا یی وا ستقا مت مزاری ا ست شهید مزاری بعد ازچهار ماه شکنجه ا ززند ا ن رها یی یا فت وبا بد ن مجروح ولبا س پا ره پا ره وارد کا بل شد.

  ویژگیهای شهید عبدالعلی مزاری                         

1. تقوای الهی ایشان هم تقوای فردی داشت وهم تقوای سیاسی بطورنمونه کسی اندوخته مالی وپولی درهیچ منبع وبا نکی بنام اوسراغ ندارد وهمچنا ن درعرصه سیا ست تما م حرکا ت وسکنا ت شهید مزاری برمبنا ی اصل مردم سالاری ، وحد ت ملی ، عدا لت ا جتما عی وعد م تقد م منا فع شخصی برمنا فع ملی وعمومی استوار بود شهید مزاری یگ انه مدا فع حقوق مردم بود چنا نچه این قضیه در صحبتها ی آن رهبر شهید درتا ریخ 15 جدی 1371 بصرا حت بیا ن شده است « بلی من ا فتخا ر دا رم که با شما تعهد کرده ا م که حق شما را می خوا هم و تعهد کرده ا م که در را بطه به حقوق سیا سی ومذ هبی شما مرد م هیچ و قت وارد معا مله نشوم وخیا نت نکنم » ونیزدرآ خر ین سخنرا نی خو د ش ، به مرد م بیا ن کرد :« حا ضر م د ر کنا ر شما خو نم ر یخته شود ولی هیچگا ه د ست ا زخوا ستن حقو ق شما بر نخوا هم  د ا شت » .

  2. شجاعت ؛ شهید مزاری در شجا عت و جوا ن مرد ی خود ش کم نظیر بو د آ ن رهبر فرزا نه سه سال همچو ن نگین درحلقه کوه ها آی تش فشا ن کا بل زیر با رش ملیون ها گلو له خفیف و ثقیل ا یستا د و یک کلا م  به عقب بر نگشت و یک گا م به نقص و حد ت ملی برندا شت و یک پیا م به نفع خود وضر رد یگرا ن صا در نکرد وهمیشه فریا د عدا لت خواهی صدا قت طلبی واخو ت وحد ت ملی را سرمیدا د  ا زآ نجا ی که مزاری خود ش را و قف آ رما نها ی ملی کرد مرد مش نیز با  تما م وجو دا زمزاری حما یت کرد و تما م جا ن و جوا نا ن شا ن  را همراه با مزا ری در راه خدا تقد یم کرد بعد از شها د ت مزاری مرد م جنا زه پا ک ا و را ا زغز نی تا  بهسود، با میا ن و یکا و لنگ صد ها کیلومتر با پا ی پیا ده به دو شها ی شا ن حمل کرد ند و بالاخر ه به  بلخ  ا نتقا ل داد ند وسرا نجا م بعد ا زچها رده روز ازشها د ت آ ن رهبر محبو ب ، با د نیا یی ازا شک و ا ند وه د رشهر مزار شریف آغشته با عطرخو ن و شکفته در ستا ره ها ی ز خم  با سینه ا ی مملوء ا ز حق خواهی وعدا لت طلبی با ر نجها وغمها ی نا شی از تضییع  حقو ق مرد مش درسینه چا ک و طن و میهن محبو بش د فن شد  تا در خا ک که برا ی رها یی و ا ستقلا ل و پیا ده شد ن عدا لت در آ ن ز حما ت فراوا ن متحمل شد ، تجز یه شود و با سبزه و گیا ه د رآمیز د سر خگلی شود و بها رذ هن وز ند گی مرد م  و وطن عزیز ش را  ا زعطر عشق ، از شعر غرور و ا زشکوه آ زاد ی سرشا رکند آ ره خد ما ت ملی وعدا لت طلبی وا خوت خواهی مزاری با عث شد که د رقا مو س عا شقا ن وا ژه « مزاری » متراد ف شود با کلمه عشق وعشق هما ن ستا ره ای ا ست که آ سما ن با  آ ن عظمت شگرف که دا رد، تا ب شعله ا ش را نیا ورد بیسیا ر به سمع قلم  دا د زدم  که ا زشجا عتها ، ر شا دتها و عدا لت خواهی ها ی مزاری برا یم چیزی بنو یس درجوا بم گفت بگذ ار به کو چکی خود و بزر گی مزا ری و آرما نها واهدا ف مقد س مزاری اعترا ف کنم .

این شمع عدالت خواه ، چه می خواست ؟

    روشن است هرکسی که صدا بلند میکند حتما خواسته ها ی دارد خصوصا کسی که حا ضر شو د جا ن را در طبق فنا و نا بود ی بگذ ا رد و حا ضر شود تما م شکنجه ها را بجا ن بخرد اما ا زخوا سته ها ی بر حق  خود ، د ست بر ند ا رد  جد یت تا به ا ین حد نشا ن د هند ه ا ین ا ست که حتما خوا سته ها ، خواسته ها ی ارزشمندی است ؛ مزاری که حا ضر شد ، شد ید ترین شکنجه ها ی دورا ن را تحمل کند برای چه بو د و چه خوا سته های داشت ؟

    مقاله هذا تلا ش میکند خوا سته ها ی اساسی شهید مزاری را بطورفهر ست وار به رشته تحریردر بیا ورد:

۱.    مبارزه با استبداد ؛

۲.    کوتا کردن دست اجانب وکشورهای خارجی ازافغا نستان وتلاش جهت کسب استقلال برای کشور؛

۳.     عدا لت اجتما عی ، برا دری و برا بری ملیتها ؛

۴.     مبا رزه با تحجر وا فرا طیت ؛

۵.     وحد ت ملی ؛ شهید مزاری در سخنرا نی خود درتا ریخ  18-1372  فرمو د « ما میگو ییم مر د م ا فغا نستا ن براد را ن یکد یگرا ند صد ها سا ل باهم براد روار ز ند گی کرده ا ند ، با ید برای تعیین سرنوشت سیا سی شا ن حق مسا وی دا شته با شند ا ین سخنها به معنا ی برادری ملیتها است نه به معهنا ی خصو مت  و د شمنی  آ نها »

۶.     ا ز بین بردا شتن  تبعیض قومی ، نژا د ی ،  سمتی ، حز بی  و....

  ا گرا ین خوا سته ها ی رهبر شهید درجا معه ا فغا نی تحقق پید ا میکرد وعملی می شد ، د یگر بد بختی ، فقر، جنگ ها ی دا خلی و تحمیلی ، تعببض ، حق کشی ها و... دا منگیر مر د م ا فغا نستا ن نمی شد  شمع عدالت خواه و وحد ت  طلب کشورما شهید عبد العلی مزاری برای عملی شد ن ا ین آ رما نها ی خرد مند ا نه پا فشا ری زیا د میکرد ا ما صد حیف که دشمنا ن وحد ت ، عدا لت ، برابری وبرادری ، صلح ، آ با دی افغا نستان ، این شمع پر فروغ را خا موش کرد ند.

چون تورفتی باغ وگل بربا د رفت

با غبا ن ، آ ب ر خ  شمشا د ر فت

 چون تورفتی سروها بی سرشد ند

غنچه ها د رموج خون پر پر شد ند

پا نزدهمین سالگرد شهید وحد ت ملی استا د عبدالعلی مزاری(ه ) برهمه عدا لت خوا ها ن مخصو صا  برای ملت غیور وشهید پرور ا فغا نستان تسلیت با د .

                        روحش شاد ویادش گرامی با د

ترتیب دهنده : جان محمد بیا نی شیخمیرانی ، محصل سال سوم دانشکده حقوق